Chat with us, powered by LiveChat

W poprzedniej części wymienione zostały podstawowe zagadnienia dotyczące dziedziczenia gospodarstw rolnych oraz kręgu osób uprawnionych na podstawie przepisów ustawy do dziedziczenia tych gospodarstw przed nowelą z 2001 r. W tym artykule omówione zostaną szczególne warunki, które muszą spełnić spadkobiercy, aby uzyskać pierwszeństwo w dziedziczeniu. Przesłanki te zawarte zostały w art. 1059 k.c.
Kiedy spadkobiercy ustawowi spełniają przesłanki z art. 1059 k.c.?
Przesłanka stałej pracy bezpośrednio przy produkcji rolnej (art. 1059 pkt 1 k.c.) zostaje spełniona, gdy spadkobierca świadczy pracę (na podstawie umowy lub nawet bez niej) w jakimkolwiek gospodarstwie rolnym (niekoniecznie podlegającym dziedziczeniu). Co ważne praca ta musi mieć stały charakter (nie dorywczy). O stałości pracy świadczy już sam okres jej świadczenia, z tym że bez znaczenia pozostają przerwy w świadczeniu pracy, o ile są spowodowane okolicznościami niezależnymi od spadkobiercy, na przykład takimi jak np.: choroba czy służba wojskowa.
Niemniej zdaniem sądów spadkobierca urodzony i wychowany w rodzinnym gospodarstwie rolnym, wykonujący w nim przez wiele lat wraz z pozostałymi członkami rodziny prace przy produkcji rolnej i w obejściu gospodarskim, ma umiejętności praktyczne potrzebne do prowadzenia gospodarstwa rolnego i na mocy art. 1059 pkt 2 k.c. w związku z § 1 pkt 4 rozporządzenia Rady Ministrów z 1990 r. w sprawie warunków dziedziczenia ustawowego gospodarstwa rolnego (Dz. U. Nr 89, poz. 519 ze zm.), posiada kwalifikacje do dziedziczenia takiego gospodarstwa także wówczas, gdy pracował również poza rolnictwem, wyprowadził się z gospodarstwa i w chwili otwarcia spadku nie pracował już w żadnym gospodarstwie rolnym (LEX nr 57229).
Pozostałe przesłanki, wymienione w art. 1059 pkt 2-4 k.c., szczegółowo określa rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 12 grudnia 1990 r. w sprawie warunków dziedziczenia ustawowego gospodarstw rolnych (Dz. U. Nr 89, poz. 519 z późn. zm.).
Przygotowanie zawodowe do produkcji rolnej (art. 1059 pkt 2 k.c.) uściśla § 1 wymienionego rozporządzenia poprzez wskazanie, że: “Spadkobierca ma przygotowanie zawodowe do prowadzenia produkcji rolnej, uprawniające do dziedziczenia gospodarstw rolnych, jeżeli:
1) ukończył zasadniczą lub średnią szkołę rolniczą albo szkołę ekonomiczną o specjalności przydatnej do prowadzenia produkcji rolnej,
2) ukończył szkołę wyższą o kierunku rolniczym lub ekonomicznym, jeżeli kierunek ukończenia studiów daje przygotowania do prowadzenia produkcji rolnej,
3) uzyskał przygotowanie zawodowe do pracy w rolnictwie w drodze doskonalenia zawodowego prowadzonego przez uprawnione do tego zakłady pracy, jednostki organizacyjne i inne osoby prawne lub fizyczne,
4) wykaże się stałą pracą w gospodarstwie rolnym bezpośrednio przy produkcji rolnej przez okres przynajmniej roku”.
Co więcej przesłanka z § 1 pkt 4 rozporządzenia, określana jako praktyczne przygotowanie zawodowe, jest spełniona także wówczas, gdy w chwili otwarcia spadku spadkobierca tej pracy już nie wykonuje.
W świetle § 2 rozporządzenia, w sprawie warunków ustawowego dziedziczenia gospodarstw rolnych, pobieranie nauki zawodu lub uczęszczanie do szkół uprawnia do dziedziczenia gospodarstw rolnych (art. 1059 pkt 3 k.c.), jeżeli spadkobierca w chwili otwarcia spadku nie miał stałego zatrudnienia lub innego źródła dochodu. Jednakże podjęcie pracy o charakterze nierolniczym skutecznie eliminuje omawianą przesłankę.
Ostatnią z przesłanek, tj. przesłankę trwałej niezdolności do pracy (art. 1059 pkt 4 k.c.) określa § 3 rozporządzenia w sprawie warunków ustawowego dziedziczenia gospodarstw rolnych, stanowiąc, że: “1. Spadkobierców gospodarstwa rolnego uważa się za trwale niezdolnych do pracy, jeżeli:
1) osiągnęli wiek – kobiety 60 lat, a mężczyźni 65 lat i nie wykonują stałej pracy, która stanowiłaby dla nich główne źródło utrzymania, lub
2) zostali zaliczeni do I lub II grupy inwalidów w trybie i na zasadach określonych w przepisach o powszechnym zaopatrzeniu emerytalnym pracowników i ich rodzin.”

W tym miejscu należy jednak podkreślić, iż w przypadku spadkobierców, którzy osiągnęli wiek emerytalny i nadal pracują w gospodarstwie rolnym,dziedziczenie gospodarstwa rolnego następuje na art. 1059 pkt 1 k.c.
Niemniej należy pamiętać, że nowelą z dnia 14 lutego 2001 r. zniesiono ograniczenia w dziedziczeniu gospodarstw rolnych, co oznacza, że spadki otwarte po tej dacie, niezależnie od tego czy w ich skład wchodzi gospodarstwo rolne, podlegają ogólnym zasadom dziedziczenia ustawowego.

Przeczytaj także: Zasady dziedziczenia gospodarstw rolnych – cz. 1.

© 2016 | Realizacja: StudioDi / Creative Agency

All rights reserved. Wszelkie Prawa zastrzeżone

Kontynuując przeglądanie strony, wyrażasz zgodę na używanie przez nas plików cookies. więcej informacji

Aby zapewnić Tobie najwyższy poziom realizacji usługi, opcje ciasteczek na tej stronie są ustawione na "zezwalaj na pliki cookies". Kontynuując przeglądanie strony bez zmiany ustawień lub klikając przycisk "Akceptuję" zgadzasz się na ich wykorzystanie.

Zamknij